Küçük Vurgun, Büyük Alarm: Optimizely

Yayınlayan
Yayınlanma tarihi
18/11/2026
Okuma süresi
6
Dakika
go back icon
Geri Dön

16 Kasım’da Zoom, BBC, CNN, Salesforce, GitLab, HSBC ve IKEA dahil en az 178 kurumun web sitesinde zararlı JavaScript kodu çalıştı. Bu kurumların hiçbirinin kendi sunucusuna ya da kaynak koduna dokunulmadı. Kod, sitelerin A/B testi ve kişiselleştirme için kullandığı Optimizely platformundan, yani her birinin zaten güvendiği bir üçüncü taraf kaynaktan geldi.

Olay, web güvenliğinde uzun süredir dile getirilen bir riski somut hale getiriyor: bir sayfada çalışan her üçüncü taraf script, o sayfanın sahibinin sorumluluğunda. Bugün güvenilen bir kaynak, yarın saldırganın kodunu taşıyabilir.

Saldırı nasıl gerçekleşti

Optimizely Web kullanan her kurum, sayfalarına Optimizely’nin CDN’inden bir JavaScript dosyası yükler. Bu dosya Optimizely’nin kendi kodunu, kurumun deneylerini ve “Project JavaScript” adlı, kurumun panelden yazdığı ve her sayfada çalışan özel bir kod alanını taşır. Saldırgan, kendi yükleyici kodunu müşteri projelerinin bu alanına ekledi. Dosyanın geri kalanı değişmedi; dosya yine Optimizely’nin alan adından, Optimizely’nin sertifikasıyla sunuldu. Tarayıcılar ve sitelerin güvenlik kuralları açısından ortada olağandışı bir şey yoktu. [1]

Optimizely, saldırganın Experimentation ürününün hesap açma akışındaki bir açığı kullandığını, açığı kapattığını, zararlı kodu projelerden temizlediğini, oturumları sonlandırıp erişim anahtarlarını iptal ettiğini ve etkilenen tüm müşterilerini bilgilendirdiğini açıkladı. Hesap açma akışındaki bir açığın, birbiriyle ilgisi olmayan yüzlerce müşteri projesine nasıl yazma erişimi verdiği ise henüz açıklanmadı. [2, 3]

Olayı ilk ortaya koyan araştırmacı Scott Helme, 1.611 Optimizely dosyasını inceledi ve 178 kuruma ait 188 dosyada zararlı kod buldu. Etkilenen kurumların başında 32 kurumla bankacılık ve finans geliyor; onu 23 kurumla teknoloji ve SaaS, 20 kurumla perakende izliyor. İlk enjeksiyon Türkiye saatiyle 16 Kasım sabahı 07.21’de görüldü, toplu temizlik gece yarısına doğru tamamlandı. Siteler yaklaşık 16 saat boyunca ziyaretçilerine zararlı kod sundu. Bu süre içinde saldırganın asıl kodu 26 kez güncellendi. [1, 3]

Zararlı kod ne yaptı

Ziyaretçilerin tarayıcısına yüklenen kod, birbirinden bağımsız çalışan birkaç bileşen içeriyordu. [1, 3]

  • Sayfadaki, panodaki ve giden isteklerdeki kripto cüzdan adreslerini saldırganın adresleriyle değiştirdi.
  • Ödeme formlarına girilen kart numarası, son kullanma tarihi ve güvenlik kodunu topladı.
  • Çerezleri ve sayfanın ekran görüntüsünü saldırganın sunucusuna gönderdi.
  • Eski iOS sürümlerindeki iPhone ve iPad’lere Coruna ve DarkSword istismar kitlerini yükledi.

Etkilenen sitelerin önemli bölümü haber, medya, yazılım ve yayın platformlarıydı; birçoğu ziyaretçisinden kart bilgisi bile almıyordu. Buna rağmen ziyaretçilerinin çerezleri, cüzdan işlemleri ve cihazları risk altına girdi. Saldırganın hedefi bir ödeme formu değil, sayfayı açan herkesti.

Mevcut korumalar neden yetmedi

Kurumların kendi kodları temizdi; değişiklik bir tedarikçinin sunduğu dosyadaydı. Kod incelemesi, depo taraması veya sunucu tarafı kontroller bu değişikliği göremezdi. Çerez onay araçları da koruma sağlamadı: bu araçlar bir script’in ne zaman çalışacağını belirler, içeriğini denetlemez. Her yeni deneyle değişen bir dosyanın tek bir özete sabitlenmesi gerektiği için Subresource Integrity (SRI) de pratikte uygulanamıyor. [3]

En belirleyici savunma Content Security Policy (CSP) oldu, ancak doğru yapılandırıldığı yerde. Helme’nin etkilenen kurumların sitelerinde yaptığı incelemeye göre 68 sitede hiç CSP yoktu. 50 sitede CSP vardı ama hem zararlı kodun yüklenmesine hem de verinin dışarı gönderilmesine izin veriyordu. 17 sitede kod çalıştı ama connect-src kuralı veri sızdırmayı engelledi. Saldırıyı tamamen durduran yapılandırma sitelerin yalnızca %15’inde vardı. [1]

Optimizely’nin alan adına izin vermek bu saldırıda hiçbir işe yaramadı, çünkü zararlı kod tam olarak o alan adından geliyordu. Korunan siteleri ayıran, script-src kuralında yalnızca gerçekten ihtiyaç duyulan kaynakların listelenmesiydi. İki yaygın ayar ise saldırıya kapı açtı. 'strict-dynamic', güvenilen bir script’in eklediği her script’i de güvenilir sayıyor. Optimizely’nin kendi dokümantasyonunun önerdiği 'unsafe-eval' ise saldırganın, ana sunucusu engellendiğinde devreye giren gömülü kopyasının çalışmasına imkan verdi. [1]

Türkiye için neden önemli

Aynı saldırganla ilişkilendirilen yükleyici kodun ilk görüldüğü yer Türkiye’deki web siteleri oldu. Helme’nin zaman çizelgesine göre bu kod, 17 Eylül’de bir SEO “backlink paneli” script’i aracılığıyla Türkiye’deki sitelerde ortaya çıktı. Kasım ortasında ise analitik, video ve içerik bileşeni sunan üç farklı sağlayıcının script’leri üzerinden başka ülkelerdeki sitelere taşındı. Optimizely dalgası bu sürecin en geniş ölçekli halkası oldu. [1, 3]

Türkiye’de de bankacılıktan e-ticarete, medyadan kamu hizmetlerine kadar hemen her kurumsal sitede reklam, analitik, A/B testi, canlı destek ve etiket yöneticisi gibi çok sayıda üçüncü taraf script çalışıyor. Bu script’lerin her biri, sağlayıcısı ele geçirildiğinde sayfanın içinde kurumun kendi koduyla aynı yetkiye sahip oluyor.

İstemci tarafı güvenliği herkesin meselesi

Tarayıcıda çalışan kodun güvenliği bugüne kadar çoğunlukla ödeme sayfaları üzerinden konuşuldu. PCI DSS v4.0’ın 6.4.3 ve 11.6.1 maddeleri, ödeme sayfasındaki script’lerin envanterinin tutulmasını ve yetkisiz değişikliklerin tespit edilmesini zorunlu kılarak bu alanı somut bir yükümlülüğe dönüştürdü. [4] Ancak bu yükümlülük yalnızca kart verisi işleyen sayfaları kapsıyor ve pek çok kurum istemci tarafı riskini bu kapsamla sınırlı görüyor.

Optimizely olayı bu bakışın eksik kaldığını gösteriyor. Saldırgan kart verisini topladığı kadar oturum çerezlerini de topladı, cüzdan adreslerini değiştirdi ve mobil cihazlara istismar kodu gönderdi. Giriş sayfası, müşteri paneli, başvuru formu ya da yalnızca içerik sunan bir haber sitesi, bu saldırı karşısında ödeme sayfası kadar savunmasızdı. Bir sayfada hangi script’in neden çalıştığını bilmek ve bir script’in içeriği değiştiğinde bunu dakikalar içinde fark etmek, ödeme alsın ya da almasın her kurum için temel bir güvenlik ihtiyacı.

Kurumların şimdi yapması gerekenler

Optimizely Web kullanan kurumlar, sahip oldukları her projenin Project JavaScript alanını tek tek kontrol etmeli. Sunulan dosyada saldırganın alan adını aramak yeterli değil; yükleyicinin bir sürümü adresi base64 ile gizliyor, bir diğeri kodun tamamını gömülü taşıyor. Optimizely hesabındaki kullanıcılar ve API anahtarları gözden geçirilmeli, tanınmayanlar kaldırılmalı. Çerezlerinde HttpOnly işareti olmayan oturum bilgileri açığa çıkmış kabul edilip yenilenmeli. [1, 3]

Optimizely kullanmayan kurumlar için de esas çalışma aynı: sayfalarda çalışan tüm üçüncü taraf script’lerin envanterini çıkarmak, her birinin neden orada olduğunu ve kimin sorumluluğunda olduğunu belirlemek. Ödeme ve giriş sayfaları, kullanılmayan etiketlerden arındırılmalı. Kart bilgileri mümkünse ödeme kuruluşunun farklı bir alan adından sunulan barındırılan alanlarına (iframe) bırakılmalı; bu saldırıdaki kart toplayıcı bu alanları okuyamıyordu. [3]

CSP, önce Report-Only modunda devreye alınarak sitede hangi kaynakların kullanıldığı görülmeli, ardından engelleme moduna geçilmeli. script-src yalnızca gerekli kaynakları listelemeli, connect-src verinin gönderilebileceği adresleri sınırlamalı, 'unsafe-eval' mümkün olduğunca kaldırılmalı. CSP raporları da bir güvenlik sinyali olarak izlenmeli: engellenen beklenmedik bir istek, sayfada istenmeyen bir kodun çalıştığının ilk işareti olabilir. [1]

Son olarak tedarikçi riski, sözleşme ve anket aşamasında bırakılmamalı. Bir sağlayıcının script’i sayfaya eklendiği andan itibaren, o sağlayıcının hesap güvenliği kurumun kendi saldırı yüzeyinin parçası haline geliyor.

Güvenilen script her zaman güvenilir kalmıyor

Optimizely olayında etkilenen kurumların hiçbiri kendi sistemlerinde bir açık bırakmadı; güvendikleri bir tedarikçi ele geçirildi. Buna rağmen ziyaretçilerine zararlı kod sunan, sonuçlarını açıklamak zorunda kalan onlar oldu. Gais Security olarak sayfalarda çalışan script’lerin görünür kılınması ve değişikliklerin zamanında tespit edilmesi için MonSpark ile kurumlara destek oluyoruz; PCI DSS kapsamındaki ödeme sayfaları için 6.4.3 ve 11.6.1 maddelerine yönelik denetim raporları da bu çalışmanın parçası.

Kaynaklar

[1] Scott Helme, Report URI, “World's Largest Brands Infected With Malware Via Optimizely”, 16 Kasım 2026. https://blog.report-uri.com/worlds-largest-brands-infected-with-malware-via-optimizely/

[2] BleepingComputer, “Optimizely hack infected CNN, Fox News, BBC, Salesforce sites with malware”, 16 Kasım 2026 (Optimizely açıklaması). https://www.bleepingcomputer.com/news/security/optimizely-supply-chain-attack-delivers-malware-to-cnn-fox-news-bbc-salesforce-sites/

[3] StepSecurity, “OPTIMJACK: Optimizely-Hosted Scripts Loaded a Crypto Clipper and Card Skimmer on 178 Organizations”, 17 Kasım 2026. https://www.stepsecurity.io/blog/optimjack-optimizely-hosted-scripts-crypto-clipper-card-skimmer

[4] PCI Security Standards Council, PCI DSS v4.0.1, Gereksinim 6.4.3 ve 11.6.1. https://www.pcisecuritystandards.org/document_library/

Detaylı Bilgi İçin

info@gaissecurity.com